De val van de Poolse democratie

Zondag was het juist 34 jaar geleden dat het leger de macht overnam in Polen. Maar de militaire dictatuur kon het communisme niet redden. De vakbond Solidarność had het democratisch zaad geplant en het volk stond achter hen. Het zou nog 8 jaar duren voordat er vrije verkiezingen kwamen en Polen een democratie zou worden.

Maar nu is deze democratie in gevaar. De in oktober verkozen nationaal-socialistische PIS-partij denkt te menen dat democratie stopt bij democratische verkiezingen. Ze hebben de president en de meerderheid in het parlement verkregen, al vertegenwoordigen ze enkel 20% van de bevolking (niet eens de helft van de stemgerechtigden is komen stemmen). Zoals in elke andere democratie, is er in Polen een scheiding der machten. Eenmaal er een president is verkozen, moet deze zijn partij-loyaliteit opgeven en alle Polen vertegenwoordigen. Maar zowel de uitvoerende als de wetgevende macht in handen hebben, is niet genoeg voor de PIS-ers. Ze hebben besloten om de rechtstaat te ondermijnen.

Het Pools constitutioneel hof is een onafhankelijk orgaan dat uit 15 rechters bestaat, beurtelings verkozen door het parlement en dat voor een 9 jaar. Zij bepalen o.a. wat in overeenstemming is met de grondwet. Het parlement draagt hen voor en de president aanvaard de rechters. En dit weigert de nieuwe PIS president, Andrzej Duda, te doen. Als reden geeft hij aan dat de 3 nieuwe rechters verkozen waren door het vorig parlement, met andere woorden, niet door PIS-parlementsleden. De president heeft niet het recht om deze aanstelling te weigeren. Hij moet de rechters aanvaarden omdat ze olgens de principes van de grondwet zijn verkozen. Hij moet hen aanvaarden, ongeacht van hun politieke kleur. Niet alleen toont Duda aan dat hij niet alle Polen vertegenwoordigt, maar ook dat hij de rechtstaat verwerpt en enkel zijn partijlijn volgt. Hij wil namelijk enkel rechters die PIS-gezind zijn. Ook weigert de regering het laatste besluitA van het constitutioneel hof te publiceren. Deze wordt nu gretig gedeeld via sociale media opdat de bevolking ze toch zou kunnen lezen.

En dit was de druppel die de emmer deed overlopen voor de Polen Dit leidde tot grote protestmarsen afgelopen zaterdag. In alle grote steden zijn er betogingen gehouden. In Warschau zelf is 50 000 man komen protesteren. Dit met slogans als : “Laten we de grondwet beschermen!” en “We zullen de democratie beschermen!”.

De voorzitter van PIS, Jarosław Kaczyński, lijkt zich meer en meer als een dictator te gedragen. In een interview op de tv-zender Republika heeft hij de Poolse bevolking ingedeeld in 2 groepen: de goede soort en de slechte soort. “De slechte soort heeft het nationaal verraad in haar genen zitten en zijn mentaal gehandicapt”, aldus Kaczyński.

De PIS-partij is nog maar een maand aan de macht maar haar acties en retoriek beginnen meer en meer op die van de NSDAP te lijken. Ze willen het onderwijs hervormen: nationalisme en religie komen op de eerste plaats en zullen meetellen om een diploma te kunnen halen. Theaterstukken die hen niet bevallen, proberen ze te censureren, niet PIS-gezinde journalisten en presentatoren van de openbare omroep proberen ze te ontslaan of de mond te snoeren,…

Alleen hebben ze niet gerekend op de Polen zelf. De val van het communisme is begonnen in Polen en ligt nog vers in het geheugen. Velen onder hen herinneren zich de terreur nog of zijn zelf geïnterneerd geweest. De Polen zullen vechten tegen deze onderdrukking en het eerste verzet is nu begonnen.

Mijn enige verzoek aan de westerse media is: Alstublieft, negeer dit niet! Bericht wat er in Polen plaats vindt en steek een hart onder de riem van al diegenen die hiertegen protesteren.

 

Bron: Gazeta Wyborcza, Komitet Obrony Demokracji

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *